|
B
Balie - Aanduiding voor de hele advocatuur
Beklag - De mogelijkheid voor rechtstreeks belanghebbenden om te
klagen als door het Openbaar Ministerie is besloten om een strafbaar
feit niet (verder) te vervolgen. De beslissing om al dan niet alsnog te
vervolgen wordt ter beoordeling aan het gerechtshof voorgelegd
Belanghebbende - Iemand die betrokken is bij een besluit of
geschil en daar (rechtstreeks) belang bij heeft
Bemiddeling - Een alternatieve manier om tot een oplossing van
geschillen te komen. Een onafhankelijke deskundige bemiddelaar verleent
hulp om partijen tot elkaar te brengen
Benadeelde partij - Iemand die door een strafbaar feit schade
heeft ondervonden. Een benadeelde partij kan zich voegen in het
strafproces om als slachtoffer schadevergoeding van de dader vorderen
Beroep - Zie: Hoger Beroep
Beschikking - 1. Een beslissing van een overheidsorgaan in een
concreet geval, bijvoorbeeld het verlenen van een bouwvergunning; 2. In
het civiele recht: een rechterlijke uitspraak in een procedure die
begint met een verzoekschrift. Een uitspraak in een procedure die begint
met een dagvaarding heet een vonnis.
Beslag - Inbeslagneming van voorwerpen waarmee strafbare feiten
zijn gepleegd, bijvoorbeeld omdat ze nodig zijn voor het bewijs, omdat
ze gevaarlijk zijn (drugs, wapens), of om de criminele winsten af te
romen (geld, auto’s, huizen, jachten). Dit beslag geschiedt in opdracht
van de officier van justitie
Bestuursorganen - Organen die belast zijn met overheidstaken,
zoals het College van Burgemeester en Wethouders of een
bedrijfsvereniging
Bestuursrechtspraak - Rechtspraak die zich bezighoudt met
geschillen over besluiten van een overheidsorgaan. De geschillen kunnen
zich zowel tussen burgers en bestuursorganen als tussen bestuursorganen
onderling afspelen. Bestuursrecht is de moderne benaming voor wat
vroeger administratief recht heette
Betekening- Uitreiking van gerechtelijke stukken, zoals een
dagvaarding, een oproeping of een vonnis, aan een verdachte of een
getuige
Bewaring - Zie: Inbewarestelling
Bewijslast - De verplichting tot het leveren van bewijs in een
proces
Bloedproef - Het afnemen van bloed om te zien of een automobilist
onder invloed is van alcohol of drogerende middelen
Bodemprocedure - Term die gebruikt wordt om de normale procedure
bij de rechtbank af te zetten tegen het kort geding
Burgerlijk recht - Zie: Civiel recht
C
Cassatie, in cassatie gaan - In beroep gaan bij de Hoge Raad
tegen een beslissing van een lagere rechter
Casseren - Het vernietigen van een uitspraak van een lagere
rechter door de Hoge Raad.
Cautie - Mededeling aan de verdacht dat hij het recht heeft om te
zwijgen.
Centrale Raad van Beroep (CRvB) - Beroepsinstantie die beslist in
geschillen over sociale verzekeringswetten en ambtenarenzaken, nadat men
in beroep is gegaan tegen een uitspraak van de bestuursrechter van de
rechtbank.
Civiel recht - recht dat betrekking heeft op geschillen tussen
burgers onderling, tussen bedrijven onderling of tussen burgers en
bedrijven. Het civiel recht wordt ook burgerlijk recht of privaatrecht
genoemd.
College van beroep voor het bedrijfsleven - Een
bestuursrechtelijk college dat oordeelt over geschillen op het terrein
van het sociaal-economisch bestuursrecht. Daarnaast is het College de
hoger beroepsinstantie voor uitspraken betreffende een bepaald aantal
wetten, zoals bijvoorbeeld de Mededingingswet en de Telecommunicatiewet.
College van Procureurs-Generaal - Uit vijf personen bestaand
college dat aan het hoofd staat van het Openbaar Ministerie.
Comparitie van partijen - Het op rechterlijk bevel persoonlijk
verschijnen van partijen voor de rechter, meestal om tot een schikking
te komen of nadere uitleg te geven.
Competentie - Geeft aan welke rechter bevoegd is voor welke soort
zaak.
Conclusie van antwoord - Het eerste verweer van de gedaagde tegen
hetgeen de eiser stelt in een civiel proces.
Conclusie van repliek - Datgene wat de eiser aanvoert ter
weerlegging van hetgeen de gedaagde in de conclusie van antwoord heeft
gesteld.
Conservatoir beslag - Beslag op goederen na toestemming van een
rechter, vooruitlopend op een uitspraak over een geschil.
Contra-expertise - Tegenonderzoek door een deskundige.
Contradictoir - Zaak op tegenspraak. Dit betekent dat de gedaagde
(in het civiel recht) of de verdachte/raadsman van verdachte (in het
strafrecht) in de procedure is verschenen en zijn kijk op de zaak heeft
kunnen geven.
Cumulatie - In burgerlijk procesrecht: samenvoeging van meerdere
rechtsvorderingen.
Cumulatieve telastelegging - Dagvaarding waarin aan de verdachte
meerdere feiten worden verweten.
Curator - 1. Persoon die door de rechtbank wordt aangewezen op te
treden namens iemand die handelingsonbekwaam is (onder curatele is
gesteld).
2. In faillissementen is de curator degene die het vermogen van degene
die failliet is gegaan te gelde maakt en verdeelt over de schuldeisers.
D
Dading - Een overeenkomst of schikking tussen partijen waardoor
de rechter geen uitspraak meer hoeft te doen. Het is een contact tussen
slachtoffer en dader waarin de schade wordt vergoed.
Dader - (Mede)pleger van een strafbaar feit of degene die het
feit heeft uitgelokt.
Dagvaarding - Oproep om voor het gerecht te verschijnen.
Derdenverzet - Bijzonder rechtsmiddel dat iemand kan aanwenden
als hij meent benadeeld te zijn door een vonnis dat tussen andere
partijen is uitgesproken.
Delict - Strafbaar feit.
Descente - Een bezichtiging door de rechter op de plaats van het
delict, de plek waar de oorzaak van het geschil zichtbaar is of waar het
geschil zich afspeelt.
Deurwaarder (gerechtsdeurwaarder) - een bij koninklijk besluit
benoemde openbaar ambtenaar, die belast is met het uitbrengen van
dagvaardingen en andere exploten en het verrichten van ontruimingen,
inbeslagnemingen en executoriale verkopingen. Een deurwaarder kan ook
optreden als proces- of rolgemachtigde en rechtsbijstand verlenen.
Dingtalen - Het mondeling bepleiten van de zaak door partijen in
een civiel proces.
Discretionaire bevoegdheid - De vrije beslissingsruimte van de
rechter.
Doodslag - Het iemand van het leven beroven zonder dat sprake is
van een van tevoren beraamd plan. Wel moet er opzet in het spel zijn,
anders is het hoogstens dood door schuld. De maximumstraf voor doodslag
is vijftien jaar gevangenisstraf.
Dupliek - Het antwoord van de gedaagde op de conclusie van
repliek door de eiser (civiele zaken)
Dwangmiddelen - 1. Middelen die bij een strafrechtelijk onderzoek
kunnen worden gebruikt tegen de wil van de verdachte. Bijvoorbeeld:
fouilleren, afluisteren, huiszoeking. 2. Pressiemiddelen ter
uitoefening van bestuursdwang om naleving van wettelijke voorschriften
te bewerkstelligen.
Dwangsom - Bedrag dat iemand moet betalen als hij niet voldoet
aan een verplichting die de rechter hem heeft opgelegd.
E
Eed van belofte - Plechtige verklaring van een getuige op de
zitting dat hij de waarheid zal spreken. Hij is dit verplicht. Als hij
opzettelijk een valse verklaring aflegt, maakt hij zich schuldig aan
meineed.
Economische politierechter - Strafrechter die beslist over
economische vergrijpen, zoals overtreding van de winkelsluitingswet of
de warenwet.
Eenvoudig/enkelvoudig delict - Lichtste vorm van een delict,
bijvoorbeeld diefstal.
Eerste instantie (eerste aanleg) - Gerecht waar iemand begint met
een procedure. Meestal is dat de rechtbank.
Eerste en enige instantie - Procedure zonder de mogelijkheid om
in beroep te gaan.
Eis - Straf die de verdachte volgens de officier van justitie zou
moeten krijgen.
Eiser - Degene die een (civiele) procedure begint, in
tegenstelling tot de gedaagde.
Elektronisch toezicht - Zie: Huisarrest
Enkelvoudige kamer - Zitting met één rechter die rechtspreekt
(politierechter, kinderrechter, president in kort geding en economische
politierechter).
Enquête - Zitting waarin de rechter getuigen hoort in een civiele
zaak.
Executie van een vonnis - Tenuitvoerlegging van een arrest,
vonnis of beschikking, eventueel met behulp van een deurwaarder.
Executoriaal beslag - Handeling van de deurwaarder om bepaalde
voorwerpen of gelden aan de macht van de verliezende partij te
onttrekken, zodat daarmee degene die door de rechter in het gelijk is
gesteld zijn voorwerpen terug krijgt of zijn schuld betaald krijgt.
Ex nunc - Vanaf nu. Beoordeling ex nunc is een beoordeling vanuit
de huidige situatie en niet vanuit de situatie die bestond ten tijde van
de gebeurtenis.
Ex tunc - Vanaf toen. Beoordeling ex tunc is een beoordeling naar
de situatie die bestond op het moment dat de gebeurtenis plaats vond.
Executoriale titel - Vorm waarin een afschrift van een
rechterlijk vonnis is opgemaakt, zodat de gerechtsdeurwaarder het vonnis
ten uitvoer kan leggen. Een vonnis in executoriale vorm begint altijd
met de woorden "In naam der koningin".
Exploot (of exploit) - Verzamelnaam voor officiële stukken die
uitsluitend door een gerechtsdeurwaarder kunnen worden uitgebracht,
bijvoorbeeld een dagvaarding.
F
Formeel recht - Regels die aangeven op welke wijze een proces
moet worden gevoerd.
Forum - Gerecht, rechterlijk college.
Fourneren - Het overleggen van de procesdossiers aan de rechter
met het doel een vonnis te krijgen.
G
Gedaagde - In civiel recht: degene tegen wie een eis of vordering
wordt gericht. Tegenpartij van de eiser.
Geïntimeerde - Partij die in de dagvaarding door de appellant
opgeroepen wordt om voor een hoger gerecht te verschijnen.
Gedetineerde - Gevangene
Gelaedeerde - Iemand die nadeel heeft ondervonden door een
onrechtmatige daad
Gemachtigde - Iemand die als vertegenwoordiger namens een partij
optreedt in de procedure
Geopposeerde - Tegenpartij in een civiele procedure. Zie
ook: Verzet
Gerecht - Rechtsprekende instantie. Bijvoorbeeld: rechtbank,
gerechtshof, Hoge Raad
Gerechtelijk vooronderzoek - Fase in
het onderzoek van een strafrechtszaak, waarin een rechter,
rechter-commissaris genoemd, het onderzoek leidt. Deze fase gaat aan de
zitting vooraf
Gerechtsauditeur - 1. Opleidingsfunctie voor juristen die rechter
willen worden - 2. Ondersteunende functie bij Hoge Raad en Centrale
Raad van Beroep
Gerechtshof - Gerecht dat zaken in hoger beroep behandelt.
Nederland kent vijf gerechtshoven
Gerechtssecretaris - De gerechtssecretaris (of: juridisch
medewerker) bereidt ten behoeve van de rechter de zitting voor en maakt
aantekeningen van wat er tijdens de zitting wordt besproken. Bovendien
assisteert de gerechtssecretaris de rechter bij het maken van de
uitspraak
Gerekestreerde -Wederpartij van de verzoeker in een
verzoekschriftprocedure
Getuige a charge - Getuige in een strafproces die wordt
opgeroepen door de officier van justitie. Deze legt in de regel
een verklaring af die belastend is voor de verdachte
Getuige a decharge - Getuige in een strafproces die is opgeroepen
door de verdachte of zijn advocaat. Deze getuige zal in het algemeen
ontlastende verklaringen afleggen
Gevangenhouding - Vorm van voorlopige hechtenis. Daaraan vooraf
gaat de door de rechter-commissaris bevolen bewaring. De raadkamer van
de rechtbank beslist over gevangenhouding en de verlenging daarvan. De
gevangenhouding van maximaal dertig dagen kan twee keer worden verlengd
Grief - Bezwaar dat in (hoger) beroep wordt aangevoerd
Griffier - Persoon die een verslag maakt van de zitting en de
rechter ondersteunt bij het schrijven van een vonnis
Griffierecht - Bedrag dat aan een gerecht moet worden betaald als
men een civiele of bestuursrechtzaak start
Grondwet - In de grondwet staan de grondrechten en plichten van
burgers, en de bevoegdheden van het parlement, de ministers en de
Koningin. Er staat in hoe gemeenten en provincies moeten functioneren,
hoe wetten worden gemaakt en hoe de rechtspraak in zijn werk gaat
Grosse - Een gewaarmerkt afschrift van een vonnis dat voor
de partijen bestemd is
H
HALT - Afkorting voor Het Alternatief. Het Halt-bureau kan een
jeugdige die zich heeft schuldig gemaakt aan kleine vergrijpen
(diefstal, vernieling) onbetaald aan het werk zetten. Het werk heeft
zoveel mogelijk te maken met de aangerichte schade, bijvoorbeeld het
verwijderen van graffiti. Als het werk goed is gedaan, is daarmee de
zaak afgedaan en volgt er geen oproep meer om voor de kinderrechter te
verschijnen
Hechtenis - Vorm van vrijheidstraf, die bijvoorbeeld wordt
opgelegd bij overtredingen of bij het niet betalen van een boete
Heenzenden - Het vrijlaten van verdachten die in voorlopige
hechtenis zitten of van veroordeelden die hun straf bijna hebben
uitgezeten. Heenzendingen vinden plaats als er te weinig cellen zijn
Herziening - Buitengewoon rechtsmiddel tegen onherroepelijke
veroordelingen in strafzaken. een herziening kan bij de Hoge Raad worden
aangevraagd als zich nieuwe feiten en omstandigheden (novum) hebben
voorgedaan die niet bekend waren ten tijde van de behandeling van de
zaak
Hof/hoven - Zie: Gerechtshof
Hoge Raad - Hoogste rechtscollege in Nederland. De Hoge Raad
stelt niet meer zelf de feiten vast, maar bekijkt of het gerechtshof bij
zijn beslissing het recht goed heeft toegepast
Hoger beroep - Het opnieuw behandelen van een zaak door een
hogere rechter
Huisarrest -– Experiment waarbij een veroordeelde zijn straf thuis
mag uitzitten. Door een elektronische chip in een niet te verwijderen
enkelband kan op afstand worden gecontroleerd of een veroordeelde zich
aan zijn huisarrest houdt. Wordt ook 'elektronisch toezicht' genoemd
Huis van bewaring - Gebouw waar verdachten zitten die nog niet
zijn voorgekomen en die in voorlopige hechtenis zitten. Ook bestemd voor
personen die een licht vergrijp hebben begaan en daarvoor een
hechtenisstraf kregen en voor passanten die wachten op een plek in een
TBS-kliniek
Huiszoeking - Het doorzoeken van een woning om goederen in beslag
te nemen
Hulpofficier van justitie - Hogere politieman met speciale
opleiding en speciale bevoegdheden die bij de opsporing en
vervolging het Openbaar Ministerie assisteert
Huwelijksgoederenregister - Openbaar register bij de rechtbank
waarin de huwelijkse voorwaarden zijn vermeld
I
Immateriele schade - Schade die wordt veroorzaakt door verdriet,
smart of geestelijk gemis. Deze schade is (in tegenstelling tot
materiële schade) niet direct in geld uit te drukken. De vergoeding die
wordt uitgekeerd om immateriële schade te vergoeden heet smartengeld
Inbewaringstelling - 1. In het strafrecht: voorlopige hechtenis
in opdracht van de rechter-commissaris; 2. In het vreemdelingenrecht:
opsluiting van iemand die niet over geldige verblijfspapieren beschikt;
3. In het kader van de Wet Bijzondere Opneming Psychiatrische
Ziekenhuizen: gedwongen opname in een psychiatrische inrichting van
iemand die psychisch gestoord is en een gevaar vormt voor zichzelf of
zijn omgeving
Incidenteel tussengeschil - Voorval in een procedure dat de
gewone voortgang van het proces ophoudt
Incidenteel appel - Hoger beroep, ingesteld nadat de wederpartij
ook al appel heeft ingesteld tegen dezelfde beslissing
Inlichtingencomparitie - Het op bevel van de rechter verschijnen
van partijen om inlichtingen te geven
Insolventie - Staat waarin een persoon of onderneming niet aan
zijn financiële verplichtingen kan voldoen. Gaat soms vooraf aan
faillissement
Interlocutoir vonnis - Tussenvonnis waarbij de rechter een
bewijsopdracht, een persoonlijke verschijning van partijen, nadere
inlichtingen of een onderzoek beveelt waarvan de beslissing van de zaak
afhankelijk kan zijn
Inverzekeringstelling - Het vasthouden van de verdachte als dat
nodig is voor het onderzoek. De (hulp)officier van justitie beslist
hierover. De inverzekeringstelling, die drie dagen duurt, kan worden
bevolen bij middelzware en zware misdrijven en kan eenmaal met drie
dagen worden verlengd. Daarna kan voorlopige hechtenis volgen
J
Jeugdstrafrecht (of kinderstrafrecht) - Strafrecht voor jongeren
tussen de 12 en 18 jaar. Kinderen jonger dan 12 jaar kunnen niet
strafrechtelijk worden vervolgd. Bij het jeugdstrafrecht vinden
zittingen achter gesloten deuren plaats. De leeftijdsgrenzen kunnen
variëren. 16- en 17-jarigen kunnen volgens de regels van het
volwassenenstrafrecht worden berecht als het delict of hun
persoonlijkheid daar aanleiding voor geeft. Jongeren van 18 tot 20 jaar
kunnen op grond van hun persoonlijkheid volgens de regels van het
jeugdstrafrecht berecht worden. De rechter bepaalt welk recht van
toepassing is
Juridisch medewerker - De juridisch medewerker (of:
gerechtssecretaris) bereidt ten behoeve van de rechter de zitting voor
en maakt aantekeningen van wat er tijdens de zitting wordt besproken.
Bovendien assisteert de juridisch medewerker de rechter bij het maken
van de uitspraak
Jurisprudentie - Geheel van uitspraken van rechters. De
jurisprudentie vormt een richtlijn voor de rechtspraak in latere,
soortgelijke gevallen
Justitia, Vrouwe Justitia - Godin der gerechtigheid in het oude
Rome. Vaak afgebeeld op met blinddoek, weegschaal en zwaard
Justitiabele rechtzoekende - Verzamelnaam voor eiser, gedaagde,
verdachte, verzoeker etc
Justitie - Verzamelnaam voor functies die zich binnen de overheid
bezighouden met de handhaving van het recht
Justitiele Documentatiedienst - Dienst die na veroordeling
misdrijven op naam registreert en deze strafrechtelijke gegevens onder
bepaalde voorwaarden verstrekt (bijvoorbeeld ten behoeve van een
Verklaring omtrent het gedrag)
K
Kamer - Onderdeel van een rechterlijk college, zoals een
strafkamer, belastingkamer, vreemdelingenkamer of militaire kamer
Kantonrechter - De kantonrechter behandelt zowel civiele zaken
als strafzaken. Het is een alleensprekende rechter die zaken als
overtredingen uit het strafrecht, arbeidszaken, huurzaken en civiele
zaken onder de € 5.000 behandelt. Vroeger was het kantongerecht een
apart gerecht naast de rechtbanken, gerechtshoven en de Hoge Raad. De
kantongerechten zijn opgegaan in de rechtbanken. De term ‘kantonrechter’
is echter blijven bestaan
Kantonrechtersformule - Afspraken tussen de kantonrechters over
de wijze waarop de hoogte van een vergoeding bij een ontbinding van een
arbeidsovereenkomst wordt berekend
Kinderrechter - Rechter die strafzaken tegen minderjarigen (12-18
jaar) behandelt
Kinderstrafrecht - Zie: Jeugdstrafrecht
Klachtdelict - Delict dat alleen kan worden vervolgd als er een
klacht is ingediend, bijvoorbeeld in het geval van belediging.
Kort geding - Procedure om in een spoedeisende zaak snel een
beslissing van de rechtbank te krijgen. Dit is een voorlopige uitspraak.
Hierna kunnen de partijen alsnog naar de rechtbank gaan om de zaak voor
te leggen (de 'bodemprocedure'), maar in de praktijk komt dat niet veel
voor. De partijen leggen zich meestal neer bij de uitkomst van het kort
geding
Kracht van gewijsde - Een vonnis heeft ‘kracht van gewijsde’ als
daartegen geen beroep meer mogelijk is
Kwalificatie in het strafrecht - De vaststelling van de aard van
een strafbare handeling door de wettelijke benaming te geven en het
artikel te noemen waarin die handeling strafbaar is gesteld
L
Landsadvocaat - Zelfstandig advocaat die het rijk adviseert of
namens het rijk optreedt als raadsman
Leerstraf - Het verplicht volgen van een cursus of training als
alternatieve straf voor jeugdigen, met de bedoeling er iets van op te
steken
Legalisatie - Wettiging; verklaring van echtheid
Lik-op-stuk - Snel afhandelen van zaken door politie en justitie.
De wetsovertreder krijgt meteen een acceptgiro voor de boete of een
dagvaarding om op de zitting te komen
Litispendentie - De situatie dat een geschil al bij een andere
rechter in behandeling is
Lijdelijk – In het civiele recht is 'de rechter lijdelijk'. Dat
betekent dat hij alleen beslist op de geschilpunten die de partijen zelf
naar voren brengen en een afwachtende houding aanneemt. In het
strafproces en het bestuursproces is de rechter daarentegen leidend. Hij
onderzoekt de zaak die aan hem wordt voorgelegd
M
Maatregel - Een maatregel kan worden opgelegd na het begaan van
een strafbaar feit. Er kunnen maatregelen worden opgelegd in plaats van
een straf of naast een straf. Voorbeelden zijn: terbechikkingstelling,
plaatsing in een psychiatrisch ziekenhuis, ontneming van wederrechtelijk
verkregen voordeel, onttrekking van voorwerpen aan het verkeer
Magistratuur - Alle leden van de rechterlijke macht, dus rechters
(zittende magistratuur) en de leden van het Openbaar Ministerie (staande
magistratuur)
Materiele schade - Schade die direct in geld is uit te drukken
Mediation - Alternatieve methode om geschillen buiten de rechter
om op te lossen. Wordt ook alternatieve geschillenbeslechting of ADR
genoemd
Meervoudige kamer - Een kamer van een gerecht, bestaande uit ten
minste drie rechters. De meervoudige kamer beslist over zware of
ingewikkelde zaken. Zie ook: Enkelvoudige kamer
Meineed - Valse eed. Getuigen die opzettelijk niet de waarheid
spreken bij de rechtbank, maken zich schuldig aan meineed
Memorie van Antwoord - Datgene wat de gedaagde aanvoert tegen
hetgeen de eiser stelt in een appelprocedure in civiele zaken
Memorie van Grieven - Datgene wat de eiser vordert in een hoger
beroepprocedure
Militaire kamer - De rechtsprekende instantie die belast is met
de behandeling van strafzaken die zijn begaan door militairen. Deze
kamer is ondergebracht bij de rechtbank. Als het een meervoudige
behandeling betreft, bestaat de militaire kamer uit twee rechters en een
militair lid. Het militair lid is een officier van één van de
krijgsmachtonderdelen
Minuut - Origineel exemplaar van een gerechtelijk stuk
(bijvoorbeeld een vonnis), dat blijft bij degene die het heeft opgesteld
(griffier)
Misdrijf - Zwaar strafrechtelijk vergrijp. De strafwetgeving
onderscheidt overtredeingen en misdrijven. Overtredingen worden in de
regel berecht door de sector kanton van de rechtbak, misdrijven door de
strafsector van de rechtbank
Mondeling vonnis - Vonnis dat meteen na de behandeling wordt
uitgesproken
Moord - Het opzettelijk en volgens plan (met voorbedachten rade)
iemand van het leven beroven. Maximale straf: levenslang
Mulder-afdoening - Procedure om buiten het strafrecht om lichte
verkeersovertredingen administratief af te doen
N
Ne bis in idem (letterlijk: niet tweemaal voor hetzelfde)
- Latijnse term in het strafrecht voor het beginsel dat iemand niet twee
keer voor hetzelfde feit kan terechtstaan en mag worden gestraft.
Behandeling in Hoger beroep betekent niet dat iemand voor de tweede keer
terechtstaat, want die procedure maakt deel uit van dezelfde rechtsgang
Niet-ontvankelijk - Niet vatbaar voor berechting. De
niet-ontvankelijkheid wordt bepaald door de rechter, bijvoorbeeld omdat
een zaak te lang heeft gelegen of omdat de termijn waarbinnen het beroep
binnen had moeten zijn, is overschreden. In het strafrecht kan ook het
Openbaar Ministerie niet ontvankelijk zijn als bijvoorbeeld de opsporing
en vervolging niet fatsoenlijk zijn verlopen
Nietigverklaring - Oordeel van de rechter dat een vorige
uitspraak van een lagere rechter niet geldig is. In het strafrecht kan
een dagvaarding ook nietig worden verklaard
Non-refoulement - Het niet mogen terugsturen van asielzoekers
vanwege de gevaren die hen bedreigen in het land van herkomst
Noodweer - Het plegen van een strafbaar feit om jezelf of een
ander te beschermen tegen een onmiddellijke bedreiging. De verdediging
mag niet verder gaan dan noodzakelijk is. Als noodweer is vastgesteld,
is er geen sprake van een strafbaar feit
Noodweer-exces - Als iemand de grens overschrijdt van de
noodzakelijke verdediging (noodweer), bijvoorbeeld omdat hij in paniek
raakt, kan sprake zijn van noodweer exces. De dader is dan niet
strafbaar
Novum - nieuw feit
O
Officier van justitie - Vertegenwoordiger van het Openbaar
Ministerie in de rechtszaal. De officier van justitie heeft de leiding
van het opsporingsonderzoek in strafzaken. Afhankelijk van de resultaten
van dit onderzoek zal hij besluiten de zaak voor de rechter te brengen
(te dagvaarden), een schikking aan te bieden of de zaak te seponeren
(bijvoorbeeld bij gebrek aan bewijs). Bij een strafzitting krijgt hij
het woord voor het zogenaamde requisitoir. De officier van justitie
geeft daarin aan welke feiten naar zijn mening bewezen moeten worden
verklaard en welke straffen of maatregelen daarvoor moeten worden
opgelegd
OM - Gebruikelijke afkorting voor Openbaar Ministerie
OM-afdoening - Met de inwerkingtreding van de wet OM-afdoening
(per 01-02-2008) kan het Openbaar Ministerie zelf lichte straffen
opleggen. Dat kan voor strafbare feiten als rijden onder invloed, rijden
met onverzekerde motorrijtuigen en veelvoorkomende eenvoudige zaken.
Vrijheidsbenemende straffen kunnen alleen opgelegd worden door een
rechter
Onderbewindstelling - Maatregel van de kantonrechter om het
goederenbeheer van personen die daar zelf niet meer voor kunnen zorgen
over te dragen aan een bewindvoerder
Ondercuratelestelling - Het benoemen van een curator voor een
meerderjarig persoon die zijn financiële zaken door lichamelijke of
geestelijke oorzaken niet meer goed zelf kan regelen
Ondertoezichtstelling - Maatregel van de kinderrechter waarbij de
ouders/voogd worden beperkt in het ouderlijk gezag/voogdij en waarbij
het toezicht over het kind wordt opgedragen aan een Bureau jeugdzorg
Onherroepelijk - Niet te herroepen, niet te veranderen. Een
uitspraak is onherroepelijk als de rechtzoekende geen beroep of cassatie
meer kan instellen, bijvoorbeeld omdat de termijn waarbinnen men beroep
moet instellen verlopen is. De zaak is dan helemaal afgedaan
Onrechtmatig bewijs - Bewijs dat het Openbaar Ministerie niet
volgens de regels van het recht heeft verkregen
Ontoerekeningsvatbaar - Het niet toerekenen van een strafbaar
feit aan de dader vanwege zijn psychische toestand
Ontslag van rechtsvervolging - Beslissing van de rechter als hij
vindt dat de verdachte het telastegelegde feit wel heeft gepleegd, maar
dit feit (zoals in geval van noodweer) of de verdachte (zoals bij
psychische stoornis of noodweer exces) niet strafbaar is
Onvoorwaardelijke straf - Straf die daadwerkelijk uitgevoerd
wordt
Openbaar Ministerie - Valt onder het ministerie van Justitie.
Geeft leiding aan het opsporingsonderzoek van de politie en vervolgt de
verdachten
Openbare registers - Door de overheid bijgehouden registers zoals
het faillissementsregister en het huwelijksgoederenregister. Deze zijn
door iedereen in te zien
Opportuniteitsbeginsel - Het uitgangspunt dat een officier van
justitie zelf beslist of een strafbaar feit wordt vervolgd. Als de
officier beslist om niet te vervolgen dan kan een belanghebbende
daarover een klacht indienen bij het gerechtshof met het verzoek alsnog
opdracht te geven tot vervolging
Opposant - Procespartij die verzet aantekent na kennisname van
een vonnis dat hem aangaat, maar dat in zijn afwezigheid is uitgesproken
(verstekvonis)
Overtreding - Licht strafrechtelijk vergrijp. De strafwetgeving
onderscheidt overtredingen en misdrijven. Overtredingen worden in de
regel berecht door de sector kanton van de rechtbank, misdrijven door
strafsector van de rechtbank
P
Parket - Het kantoor van het openbaar ministerie in de
hoofdplaats van een rechtbank (arrondissementsparket) of van een
gerechtshof (ressortsparket). Op de arrondissementsparketten werken de
officieren van justitie en ondersteunend personeel onder leiding van een
hoofdofficier van justitie. Op de ressortsparketten werken de
advocaten-generaal en parketmedewerkers onder leiding van een
hoofdadvocaat-generaal. Daarnaast is er in Rotterdam een landelijk
parket met aan het hoofd een officier van justitie. Het parket bij de
Hoge Raad der Nederlanden onder leiding van de Procureur-Generaal bij de
Hoge Raad maakt geen deel uit van het openbaar ministerie
Passant - Een veroordeelde die na het uitzitten van zijn straf
moet wachten op een plek in een TBS-kliniek. Deze wachttijd wordt
doorgebracht in het huis van bewaring. De passant kan hiervoor een
schadevergoeding eisen
Penitentiaire inrichting - Gevangenis of huis van bewaring
Peremptoire termijn - Laatste termijn in een procedure waarna
geen uitstel meer wordt verleend
Persisteren - Volharden bij een eis of stelling; de eis
onveranderd handhaven ondanks hetgeen de tegenpartij aanvoert
Piketdienst - Regeling dat elke verdachte, vreemdeling of
psychiatrische patiënt die in bewaring wordt gesteld op het
politiebureau of in een psychiatrisch ziekenhuis automatisch wordt
bezocht door een advocaat om zijn of haar rechten te bespreken
Plaatsopneming - Een bezichtiging door de rechter op de plaats
waar de oorzaak van het geschil zichtbaar is of het geschil zich
afspeelt. In een civiele procedure wordt dit ‘descente’ genoemd, in het
strafproces ‘schouw’
Pleidooi - Mondelinge toelichting op het in het geding ingenomen
standpunt
"Pluk-ze" - Populaire benaming voor de maatregel die inhoudt dat
tijdens of na een strafproces het financiële voordeel wordt afgenomen
dat men heeft verkregen door het plegen van een strafbaar feit
Politierechter - Alleensprekende rechter van de rechtbank in
strafzaken die niet zo ingewikkeld zijn en waarin niet meer dan één jaar
gevangenisstraf wordt geeist
Preparatoir vonnis - Tussenvonnis waarbij de rechter partijen
vraagt om stukken over te leggen
President - De voorzitter van een rechtbank, een gerechtshof en
van de Hoge Raad heet president. Ook de rechter die een zitting van een
rechtbank of hof voorzit, wordt president of voorzitter genoemd
Preventieve hechtenis - Verzamelnaam voor de begrippen bewaring,
gevangenhouding en gevangenneming
Primair - Eerste vordering/tenlastelegging of verzoek. Met een
primaire vordering wordt aangegeven welke vordering de belangrijkste is
in een reeks. Zie ook Subsidiair
Principaal beroep - Het eerst ingestelde hoger beroep in
tegenstelling tot het incidenteel beroep
Proceskostenveroordeling - Bedrag dat de verliezende partij moet
betalen aan de winnende partij als compensatie voor de kosten die
gemaakt zijn voor een advocaat en griffierechten. Als er niet echt
sprake is van winnen of verliezen (zoals in het personen- en
familierecht) worden de kosten gecompenseerd. Dat betekent dat ieder
zijn eigen kosten draagt
Proces-verbaal - 1. Schriftelijk verslag van hetgeen op
rechtszittingen aan de orde is gekomen; 2. Officieel schriftelijk
verslag van politieambtenaren met feiten die ze hebben waargenomen en
met een verklaring die ze hebben opgetekend uit de mond van een
verdachte of getuige
Procureur - Advocaat die een collega inschakelt als een
rechtszaak niet in zijn eigen arrondissement wordt gehouden. De taak van
een procureur is ervoor te zorgen dat alle noodzakelijke processtukken
bij de rechtbank en de advocaat terechtkomen. De advocaat blijft
verantwoordelijk voor de rechtszaak en voert ook het woord. Een
procureur mag alleen stukken inleveren bij de rechtbank waar hij staat
ingeschreven. Bij een civiele procedure bij de rechtbank, het
gerechtshof en de Hoge Raad is procureurstelling verplicht. Het is de
bedoeling dat het procuraat op termijn wordt afgeschaft
Procureur-generaal (PG) - Lid van het College van
Procureurs-Generaal, de landelijke leiding van het OM
Procureur-generaal (PG) bij de Hoge Raad - Hoofd van het parket
bij de Hoge Raad. Bij de Hoge Raad vervult het parket een andere rol dan
bij de rechtbank en het gerechtshof. Leden van het parket eisen hier
geen straf, maar adviseren de Hoge Raad over de uitspraak in civiele
zaken, strafzaken en belastingzaken
Pro-Deoadvocaat - Vroeger kreeg de minder draagkrachtige burger
een gratis (pro Deo) advocaat. Tegenwoordig betaalt een rechtzoekende in
civiele en bestuursrechtelijke zaken een van het inkomen afhankelijke
eigen bijdrage voor de advocaat. Alleen in strafzaken, als een verdachte
in voorarrest zit, krijgt hij nog (automatisch) een pro-Deoadvocaat
toegewezen. In de rechtszaal wordt gesproken over een 'toegevoegd
advocaat'
Proeftijd - De rechter kan iemand tot een voorwaardelijke straf
veroordelen. De straf wordt dan niet uitgevoerd, mits de verdachte zich
gedurende een bepaalde periode, de proeftijd, aan een aantal afspraken
houdt en niet opnieuw in de fout gaat. Deze voorwaarden zijn door de
rechter in zijn vonnis opgelegd
Pro-formazitting - Zitting waarop een zaak niet inhoudelijk wordt
behandeld. Een pro-formazitting is nodig als een zaak binnen een
bepaalde termijn op een zitting moet zijn geweest, maar het nog te vroeg
is om deze inhoudelijk te behandelen
PROMIS - Vanaf 2006 worden de vonnissen en arresten van de
rechtbanken en gerechtshoven in toenemende mate voorzien van uitgebreide
bewijs-, strafmaat- en maatregelmotiveringen. Dit gebeurt in het kader
van het Project Motiveringsverbetering in Strafvonnissen (PROMIS). Vanaf
2007 wordt dit project uitgebreid naar alle rechtbanken en
gerechtshoven, die geleidelijk aan volledig zullen overgaan naar deze
vorm van motivering. De vonnissen en arresten die op deze verbeterde
wijze zijn gemotiveerd zijn op Rechtspraak.nl te vinden door de zoekterm
PROMIS in te voeren
Prorogatie - De mogelijkheid om in het civiel procesrecht met de
tegenpartij overeen te komen dat een geschil direct zal worden
voorgelegd aan een hogere rechter
R
Raadkamer - 1. Rechterlijk college dat strafzaken behandelt
waarvoor in de regel geen openbare zitting is voorgeschreven. Denk
bijvoorbeeld aan klachten niet-vervolging (het hof oordeelt dan over de
vraag of een verdachte moet worden vervolgd als het OM daartoe niet
besluit); 2. Onderling beraad tussen de rechters die een zaak behandelen
na de openbare zitting om het vonnis vast te stellen
Raadsheer - Rechter bij het gerechtshof of de Hoge Raad. Ook een
vrouwelijke raadsheer wordt gewoon raadsheer genoemd, want met een
raadsvrouw/raadsman wordt een advocaat bedoeld
Raadsman - Advocaat
Raadsvrouw - Vrouwelijke advocaat
Raad van State - Hoogste adviescollege van de staat dat adviseert
over alle wetsontwerpen en algemene maatregelen van bestuur; de Afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State beslist in hoogste instantie
in geschillen over besluiten van overheidsorganen
Raad voor de Kinderbescherming - Orgaan van het ministerie van
Justitie, gevestigd in elke arrondissementshoofdplaats. De raad
behartigt de belangen van minderjarigen die dat nodig hebben en
adviseert de kinderrechter bij verzoeken om ondertoezichtstelling en
uithuisplaatsing
Raad voor Rechtsbijstand - Instantie die beslist of een
rechtzoekende in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand
Raad voor de Rechtspraak - De Raad voor de rechtspraak bestaat
sinds 1 januari 2002 en vormt de schakel tussen de minister van Justitie
en de gerechten. De Raad heeft als opdracht te bevorderen dat de
gerechten hun rechtsprekende taak goed kunnen vervullen
RAIO - Rechterlijk ambtenaar in opleiding
Rechtbank - Rechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt
over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de
meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip
rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt
Rechter-commissaris (RC) - 1. Rechter die het onderzoek naar één
of meer strafbaar feiten leidt; 2. In faillissementen houdt de RC
toezicht op het beheer van de failliete boedel
Rechterlijke macht - Rechters en officieren van justitie. De
rechters worden tot de zittende magistratuur gerekend en de officieren
van justitie tot de staande magistratuur. De rechter blijft zitten
tijdens de zitting, de officier van justitie voert staande het woord
Recidive - Herhaling van strafbaar gedrag
Reclassering - Instelling die het herintreden in de maatschappij
van veroordeelden wil bevorderen. Geeft ook voorlichting aan de rechter
over de persoon van de verdachte
Reconventie - Tegeneis; door de gedaagde tegelijk met de
conclusie van antwoord ingediende vordering
Redelijkheidsbeginsel - Algemeen beginsel van behoorlijk bestuur
dat voorschrijft dat een bestuursorgaan bij het nemen van de beslissing
alle belangen tegen elkaar moet afwegen
Referte - Conclusie van een partij of verdachte, inhoudend dat
men geen bezwaren tegen een vordering of verzoek kan aanvoeren en het
oordeel daarover aan de beslissende rechter over laat
Rekest - Verzoekschrift
Relatieve competentie - Geeft aan in welke plaats in Nederland
een procedure gestart moet worden
Repliek - Datgene wat de eiser aanvoert ter weerlegging van
hetgeen de gedaagde in de conclusie van antwoord heeft gesteld (civiele
zaken)
Requestrant (of rekwestrant) - Verzoeker in een rechtszaak
Requirant - Degene die een vordering indient
Requireren - Het ter zitting eisen van een straf of maatregel
door de officier van justitie
Requisitoir - De aanklacht van de officier van justitie tijdens
een strafproces waarin hij de feiten op een rij zet, zijn mening geeft
over het bewijs en op grond daarvan een bepaalde straf eist. De officier
van justitie kan ook vrijspraak vragen
Ressort - Rechtsgebied. Nederland is onderverdeeld in 5
ressorten, die vervolgens weer zijn onderverdeeld in arrondissementen
(19). Elk ressort heeft een eigen gerechtshof
Ressortsparket - Kantoor van het Openbaar Ministerie bij het
gerechtshof
Rogatoire commissie - Getuigenverhoor dat in opdracht van de
behandeld rechter door een andere instantie (meestal een rechtbank in
het buitenland) wordt uitgevoerd
Rol - Een lijst van de zaken die op de zitting worden behandeld,
waarbij aangegeven wordt welke stukken uitgewisseld moeten worden tussen
partijen
Rolzaak - Procedure die (in beginsel) door een dagvaarding wordt
aangebracht voor de civiele rechter
Rolzitting - Zitting in civiele zaken waar procedurele
beslissingen worden genomen en de stukken van de partijen worden
uitgewisseld
Royement/royeren - Schrappen, doorhalen; het afbreken van een
lopende procedure, omdat er een oplossing is bereikt
S
Sanctie - Straf of maatregel die wordt toegepast als rechtsregels
worden overschreden
Schikking - Tussentijdse overeenkomst tussen partijen waarmee het
conflict is opgelost, voordat de civiele of bestuursrechter een
uitspraak heeft gedaan
Schikkingsvoorstel - Bevoegdheid van politie of de officier van
justitie om een verdachte van een strafbaar feit aan te bieden een
bepaald bedrag te betalen. Als de verdachte daarop ingaat, hoeft hij
niet terecht te staan
Schouw - Wat in het civiel recht een descente of plaatsopneming
wordt genoemd, heet in het srafprocesrecht een schouw: een bezichtiging
op de plaats van het delict
Seponeren - Bevoegdheid van de politie of officier van justitie
om de zaak niet voor de rechter te brengen, maar te laten rusten (sepot)
Sprongcassatie - Overeenkomst tussen partijen inhoudende dat hun
geschil na de einduitspraak in eerste aanleg direct (zonder hoger
beroep) in cassatie aan de Hoge Raad zal worden voorgelegd
Staande magistratuur - Vertegenwoordigers van het Openbaar
Ministerie
Strafblad - Vermelding in het strafregister dat aantekeningen
bevat over de keren dat iemand in het verleden verdacht werd van
strafbare feiten (met name misdrijven) en over de afloop daarvan (sepot,
vrijspraak, veroordeling)
Strafkamer - Eenheid van drie rechters die binnen een
rechtbank of een gerechtshof strafzaken behandelen
Strafrechtspraak - Rechtspraak die zich bezighoudt met de
berechting van strafbare feiten (overtredingen en misdrijven)
Strafregister - Register waarin wordt bijgehouden wie wanneer
verdacht werd van welk strafbaar feit (met name misdrijven) en over de
afloop daarvan (sepot, vrijspraak of veroordeling). Degenen die in het
register voorkomen "hebben een strafblad"
Subsidiair - Volgt altijd op primair; met primair wordt de
maximaal haalbare vordering of tenlastelegging aangegeven. Subsidiair
wordt de vordering anders geformuleerd als verwacht wordt dat de eerste
vordering (primair) niet tot het beoogde resultaat zal leiden.
Bijvoorbeeld: primair wordt ten laste gelegd dat verdachte diefstal met
geweld heeft gepleegd; subsidiair wordt alleen diefstal ten laste gelegd
Surseance van betaling - Door de rechter verleende opschorting
van betalingsverplichtingen
T
Taakstraf - Werkstraf of leerstraf
Tableau - Bij de rechtbank aanwezige lijst van ingeschreven
advocaten
Tenlastelegging (ook telastlegging) - Deel van de dagvaarding in
strafzaken waarin staat waar het Openbaar Ministerie de verdachte van
beschuldigt
Tenuitvoerlegging - 1. Uitvoering van een arrest of vonnis
desnoods met behulp van een deurwaarder; 2. In het strafprocesrecht: de
omzetting van een voorwaardelijke straf in een onvoorwaardelijke straf
Terbeschikkingstelling (tbs) - Maatregel die de rechter kan
opleggen aan een psychisch gestoorde veroordeelde. De
terbeschikkinggestelde kan aan dwangverpleging worden onderworpen of
moet zich aan bepaalde aanwijzingen van de rechter houden. Het doel
van de tbs-maatregel is de maatschappij op de korte en langere termijn
te beveiligen. Om de maatschappij op korte termijn te beveiligen
verblijft de dader in de gesloten kliniek. Beveiliging van de
maatschappij op langere termijn wordt gerealiseerd door behandeling van
de dader, die er op is gericht herhaling van het misdrijf in de toekomst
te voorkomen
Toevoeging - Beslissing van de Raad voor Rechtsbijstand waarmee
een rechtzoekende voor een bepaalde procedure een raadsman wordt
toegewezen
Transactie - Aanbod van de officier van justitie aan de verdachte
om een boete te betalen. Als de verdachte de boete betaalt, dan ziet de
officier af van verdere strafvervolging
Tussenkomst - Zich op eigen initiatief als (derde) partij stellen
(tussenkomen) in een lopende rechtszaak
Tussenvonnis - Vonnis waarbij de rechter geen eindbeslissing
geeft, maar bijvoorbeeld een bewijsopdracht of onderzoek beveelt waarvan
de beslissing van de zaak afhankelijk kan zijn
U
Uitvoerbaar bij voorraad - De mogelijkheid om een uitspraak
onmiddellijk uit te voeren, hoewel de hoofdzaak of het hoger beroep nog
niet is afgedaan. Het instellen van beroep heeft in dit geval geen
opschortende werking
Unus-rechtspraak - Zitting met één rechter die rechtspreekt
V
Verbeurdverklaren - De rechter kan bepalen dat een veroordeelde
als bijkomende straf de spullen kwijtraakt die bij hem in beslag zijn
genomen
Verdachte - Iemand over wie aanwijzingen bestaan dat hij mogelijk
een strafbaar feit heeft gepleegd. De wet spreekt over "een redelijk
vermoeden van schuld". Een verdachte wordt pas dader genoemd, nadat hij
is veroordeeld
Verhaal - Het recht om een betaling geheel of gedeeltelijk bij
een ander in rekening te brengen. Bijvoorbeeld de sociale dienst die een
bijstandsuitkering mag verhalen op de ex-partner
Verjaring - De termijn na afloop waarvan een recht ontstaat of
juist verloren gaat
Verlof - Verlof betekent dat een zaak voor verdere behandeling in
hoger beroep in aanmerking komt
Verplichte procesvertegenwoordiging - Beginsel dat een burger
alleen een proces mag voeren als hij door een advocaat of procureur
wordt vertegenwoordigd. Dit geldt alleen in civiele zaken bij de
rechtbak, het gerechtshof en de Hoge Raad
Verschoningsrecht - Het recht dat een getuige op grond van zijn
familierelatie met de verdachte of op grond van zijn beroep heeft om
vragen van de rechter onbeantwoord te laten. Een getuige mag zich ook
verschonen van het geven van een antwoord als hij zichzelf daardoor zou
belasten
Verstekvonnis of bij verstek veroordeeld zijn - Veroordeling die
wordt uitgesproken terwijl de gedaagde of verdachte niet op de zitting
is
Vertrouwensbeginsel - Algemeen beginsel van behoorlijk bestuur
dat voorschrijft dat een burger erop moet kunnen vertrouwen, dat een
bepaalde toezegging van een bestuursorgaan ook wordt nagekomen
Vervangende hechtenis - Aantal dagen dat de veroordeelde moet
vastzitten als hij zijn boete niet betaalt. Als een boete wordt
opgelegd, wordt er meteen bij vermeld aan hoeveel dagen vrijheidsstraf
dit gelijkstaat
Vervroegde invrijheidstelling - In de regel wordt een
veroordeelde na twee/derde van de gevangenisstraf uitgezeten te hebben
vervroegd in vrijheid gesteld. Vervroegde invrijheidstelling vindt niet
plaats bij straffen van minder dan zes maanden, in het jeugdstrafrecht
en bij een levenslange gevangenisstraf. Het is de bedoeling dat de
vervroegde invrijheidstelling op termijn wordt vervangen door de
voorwaardelijke invrijheidstelling; alleen iemand die zich aan bepaalde
voorwaarden houdt, mag dan eerder vrij worden gelaten
Verzekering - Zie: Inverzekeringstelling
Verzet - Bezwaar tegen een uitspraak dat iemand kan indienen die
bij verstek (afwezigheid) veroordeeld is
Voeging - Het samenvoegen van verschillende strafbare feiten tot
één strafzaak of (in het civiele recht) het samenvoegen van twee
procedures die tussen dezelfde personen lopen en hetzelfde onderwerp
betreffen, dan wel verbonden zijn met elkaar
Vonnis - Een uitspraak in een procedure die begint met een
dagvaarding
Voorarrest - Het totaal aantal dagen dat iemand doorbrengt in een
politiecel of een Huis van Bewaring voorafgaand aan de zitting en de
uitspraak. De dagen die iemand in voorarrest heeft doorgebracht, worden
van de straf afgetrokken
Voorgeleiding - Verhoor van de verdachte door de officier van
justitie om vast te stellen of het Openbaar Ministerie de rechter moet
vragen om de verdachte in voorlopige hechtenis te nemen
Voorlopig getuigenverhoor - Iemand die overweegt een civiele
procedure te beginnen, kan aan de rechtbank een voorlopig
getuigenverhoor vragen. Dit verhoor dient om de kansen bij een
rechtszaak beter in te kunnen schatten, of om te voorkomen dat bewijs
verloren gaat (door vertrek of overlijden van een getuige bijvoorbeeld)
Voorlopige hechtenis - Verzamelnaam voor de begrippen bewaring,
gevangenhouding en gevangenneming
Voorlopige voorziening - Een voorlopige beslissing in
spoedeisende zaken die gezien kan worden als voorschot op de
eindbeslissing of als tijdelijke regeling tot de eindbeslissing er is.
Bijvoorbeeld de voorlopige regeling bij wie de kinderen verblijven
tijdens de behandeling van de echtscheidingsprocedure
Voorwaardelijke straf - Straf die pas wordt uitgevoerd als de
veroordeelde zich niet aan bepaalde voorwaarden houdt. Als voorwaarde
geldt altijd dat de verdachte zich niet binnen de proeftijd opnieuw aan
een strafbaar feit schuldig mag maken. De proeftijd bedraagt meestal
twee jaar. Als bijzondere voorwaarde kan bijvoorbeeld worden opgelegd
dat de verdachte contact moet houden met de reclassering. Als de
verdachte de opgelegde voorwaarden niet nakomt, kan de officier van
justitie bij de rechter eisen dat de voorwaardelijk opgelegde straf
alsnog ten uitvoer wordt gelegd
Vormverzuim - Het verwaarlozen of niet in acht nemen van
vormvoorschriften in een proces of door een bestuursorgaan. Ook wel
'procedurefout' genoemd
Vrijspraak - Beslissing van de rechter als hij het telaste
gelegde feit niet wettig en overtuigend bewezen acht
Vrijwaring - De gedaagde in een civiel proces kan een derde
partij bij de procedure betrekken, omdat die ook met de zaak te maken
heeft, met het doel dat de negatieve gevolgen van de uitkomst van het
geschil op die derde kunnen worden verhaald. Dat heet 'oproepen in
vrijwaring'
W
Wederrechtelijk onrechtmatig - In strijd met het recht
Werkstraf - Onbetaalde arbeid die de strafrechter oplegt in
plaats van een gevangenisstraf. Het werk wordt meestal verricht in
ziekenhuizen, bejaardencentra, kinderboerderijen, sportclubs, gemeenten
en dergelijke
Wraking - Verzoek aan de rechtbank om een rechter of raadsheer in
een bepaalde zaak te vervangen, omdat hij partijdig zou zijn
Z
Zittende magistratuur - Aanduiding voor de rechters
whiplash -
medische fout -
letselschade -
schadevergoeding -
smartengeld -
no cure no pay
2009 Gerechtshof.com - Privacy beleid
& disclaimer
|
